BIK i historia kredytowa: jak to działa i jak ją sprawdzić

Bank albo pożyczkodawca sprawdza Twój BIK i nagle słyszysz „mamy problem". Dla wielu przedsiębiorców to skrót, który budzi niepokój, ale mało kto wie, co dokładnie kryje się za tą nazwą. W tym artykule wyjaśniamy po ludzku, czym jest BIK, jak liczony jest scoring, jak krok po kroku sprawdzić własną historię kredytową i co naprawdę na nią wpływa.

Czym jest BIK

BIK, czyli Biuro Informacji Kredytowej, to spółka założona przez banki i Związek Banków Polskich. Jej zadaniem jest gromadzenie historii spłat kredytów, pożyczek, kart kredytowych i limitów w rachunku. Jeśli kiedykolwiek miałeś kredyt w banku, kartę kredytową albo pożyczkę firmową, Twoje dane trafiły do BIK.

Ważne rozróżnienie: BIK to nie jest „czarna lista dłużników". To baza historii, w której widać zarówno zobowiązania spłacane terminowo, jak i te z opóźnieniami. Sam fakt, że masz kredyt, nie jest niczym złym, wręcz przeciwnie, regularnie spłacana rata buduje pozytywną historię.

Co widać w raporcie BIK

Raport BIK, który możesz zamówić dla siebie, zawiera kilka elementów:

• Zobowiązania aktywne i zamknięte: kredyty, pożyczki, karty kredytowe, limity, leasing zgłoszony przez instytucje współpracujące z BIK.
• Terminowość spłat: czy raty były płacone na czas, a jeśli nie, jak długo trwało opóźnienie.
• Zapytania kredytowe: kto i kiedy sprawdzał Twoją historię w związku ze złożonym wnioskiem.
• Scoring: punktowa ocena wiarygodności, o której więcej piszemy niżej.

Jak działa scoring, w praktyce

Scoring BIK to liczba, zwykle w skali od 0 do 100 punktów, choć niektóre produkty BIK używają innych skal. Wynik powstaje na podstawie algorytmu, który analizuje m.in.:

• historię spłat, terminowość i liczbę opóźnień,
• liczbę i rodzaj posiadanych zobowiązań,
• długość historii kredytowej, im dłużej masz spłacane terminowo zobowiązania, tym lepiej,
• liczbę zapytań kredytowych w krótkim czasie.

Nie ma jednego magicznego progu, powyżej którego dostaniesz każdy kredyt. Każdy bank i każdy pożyczkodawca ustawia własne kryteria akceptacji. BIK sam nie podejmuje decyzji kredytowej, dostarcza tylko dane. To bank albo pożyczkodawca decyduje, czy przy takim wyniku udzieli finansowania.

Jak sprawdzić swoją historię jako osoba prywatna

Sprawdzenie własnego BIK zajmuje kilka minut. Serwis nazywa się BIK Klient Indywidualny.

1. Rejestracja na bik.pl. Zakładasz konto, podając podstawowe dane.
2. Weryfikacja tożsamości. Zwykle przez przelew weryfikacyjny z własnego rachunku, profil zaufany, e-dowód lub aplikację mObywatel.
3. Zamówienie raportu. Wybierasz zakres: sam wynik punktowy albo pełny raport z historią zobowiązań i zapytań.
4. Odbiór wyniku. Raport jest dostępny od razu w koncie klienta, do pobrania w formacie PDF.

Jak sprawdzić historię firmy: BIK Przedsiębiorca

Firmy, zarówno jednoosobowe działalności, jak i spółki, mają osobny serwis: BIK Przedsiębiorca. Historia kredytowa firmy jest prowadzona oddzielnie od historii właściciela jako osoby prywatnej, choć w JDG te dwie historie bywają ze sobą powiązane.

Proces jest podobny do wersji dla osób prywatnych, z kilkoma różnicami:

• rejestracja odbywa się z użyciem numeru NIP firmy,
• weryfikacja może przebiegać przez podpis kwalifikowany, profil zaufany albo przelew weryfikacyjny z rachunku firmowego,
• raport pokazuje kredyty firmowe, leasing i limity zaciągnięte na firmę.

Sprawdzenie firmowego BIK ma sens przed każdym większym wnioskiem o finansowanie, kredyt obrotowy, leasing czy limit w rachunku. Pozwala z wyprzedzeniem zauważyć błędny wpis albo zaległość, o której zapomniałeś.

Co realnie szkodzi Twojej historii kredytowej

Nie wszystko, co kojarzy się ze „złym BIK", faktycznie nim jest. Oto, co ma największe znaczenie:

• Opóźnienia w spłatach. Zwłaszcza te powyżej 30, 60 i 90 dni. Im dłuższe opóźnienie, tym poważniejszy wpis.
• Zbyt wiele zapytań kredytowych w krótkim czasie. Kilka wniosków o kredyt złożonych w ciągu paru tygodni wygląda jak desperackie poszukiwanie finansowania i obniża wynik.
• Czynne postępowanie egzekucyjne. Sprawa u komornika to jeden z najpoważniejszych sygnałów dla banku.
• Restrukturyzacje i układy ratalne. Nawet jeśli spłacasz zgodnie z nowym harmonogramem, sam fakt restrukturyzacji zostaje odnotowany.
• Brak historii kredytowej. To wbrew pozorom też może być problemem, brak danych oznacza brak podstaw do oceny, więc bank działa ostrożniej.

Co nie szkodzi: sama liczba posiadanych kredytów czy kart, jeśli są spłacane terminowo. Sprawdzenie własnego raportu też nie obniża scoringu, to tzw. zapytanie miękkie, w odróżnieniu od zapytania twardego, które zostawia bank przy rozpatrywaniu wniosku.

Zły BIK a pożyczka pod zastaw nieruchomości

Tu dochodzimy do sedna, dlaczego ten temat w ogóle nas interesuje. Banki muszą trzymać się rygorystycznych procedur: Rekomendacji T Komisji Nadzoru Finansowego, własnych progów scoringowych i limitów kredytów niespłacanych w portfelu. Dla banku wniosek poniżej pewnego progu punktowego jest odrzucany automatycznie, niezależnie od tego, ile jest warta Twoja nieruchomość.

Pożyczkodawcy prywatni działają inaczej. Ich głównym zabezpieczeniem nie jest Twoja historia w BIK, tylko nieruchomość wpisana do księgi wieczystej jako hipoteka. Dlatego przy ocenie wniosku o pożyczkę pod zastaw nieruchomości najważniejsze są wartość zabezpieczenia i wskaźnik LTV (stosunek kwoty pożyczki do wartości nieruchomości), a nie punktowy wynik z BIK.

Szerzej o tym, jak dokładnie wygląda taka ocena i jakie sytuacje akceptujemy, piszemy w artykule Pożyczka pod zastaw hipoteki mimo złego BIK. Jeśli chcesz sprawdzić, czy Twoja sytuacja kwalifikuje się do finansowania, zobacz naszą ofertę pożyczek pod zastaw nieruchomości.

Najczęściej zadawane pytania