Pojęcia finansowe. Proste wyjaśnienia.

Usługa finansowa, w której firma sprzedaje faktury z odroczonym terminem płatności faktorowi i otrzymuje gotówkę natychmiast, zamiast czekać 30, 60 lub 90 dni na przelew od kontrahenta.

Podmiot świadczący usługi faktoringowe: bank, wyspecjalizowana firma lub pośrednik. Skupuje wierzytelności od faktoranta i finansuje go z góry, pobierając prowizję.

Kontrahent (dłużnik) wie o cesji wierzytelności i płaci bezpośrednio na konto faktora. Tańszy i prostszy od faktoringu cichego. Standardowy wybór dla firm bez ograniczeń cesji w umowach.

Kontrahent nie wie o cesji i płaci Tobie jak zwykle. Stosowany gdy umowy zawierają zakaz cesji lub gdy zależy Ci na dyskrecji. Droższy od faktoringu jawnego.

Inicjuje go kupujący, nie sprzedający. Pozwala płacić dostawcom natychmiast (uzyskując rabaty za szybką płatność), samemu korzystając z dłuższego terminu spłaty faktorowi.

Z regresem: jeśli kontrahent nie zapłaci, faktor żąda zwrotu od Ciebie. Bez regresu: faktor przejmuje ryzyko. Wariant bez regresu jest droższy, ale chroni przy bankructwie kontrahenta.

Instytucja gromadząca historię kredytową klientów banków w Polsce. W faktoringu BIK nie jest sprawdzany. W pożyczkach hipotecznych zła historia w BIK nie dyskwalifikuje automatycznie. Oceniamy całościowo.

Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa — agencja z prawem pierwokupu przy obrocie gruntami rolnymi. Przy zakupie ziemi rolnej pod hipotekę analizujemy sytuację pod kątem praw KOWR.

Jednoosobowa Działalność Gospodarcza — najprostsza forma prowadzenia działalności w Polsce. Właściciel odpowiada całym majątkiem. Obsługujemy JDG zarówno w faktoringu, jak i pożyczkach hipotecznych.

Spółka celowa zakładana wyłącznie do realizacji konkretnego projektu (np. budowy osiedla). Banki niechętnie finansują spółka celowa bez historii. PozaBankiem ma doświadczenie w ich finansowaniu.

Jednolity Plik Kontrolny — format raportowania danych finansowych do urzędów skarbowych. W faktoringu JPK za ostatnie 6 miesięcy to kluczowy dokument pokazujący realny obrót firmy.

Krótkoterminowe finansowanie do momentu uzyskania docelowego finansowania: kredytu bankowego, dotacji UE lub wpływów ze sprzedaży. Popularna wśród deweloperów i rolników ubiegających się o dotacje PROW/KPO.

Forma leasingu, w której leasingodawca pozostaje właścicielem przedmiotu przez cały okres umowy. Raty są w całości kosztem uzyskania przychodu leasingobiorcy. Po zakończeniu umowy można wykupić przedmiot po ustalonej z góry cenie rezydualnej.

Leasing, w którym przedmiot od razu wchodzi do ewidencji środków trwałych leasingobiorcy — to on go amortyzuje i rozlicza VAT na początku umowy. Stosowany, gdy zależy na własności aktywa i pełnej amortyzacji po stronie firmy.

Cena, za którą leasingobiorca może nabyć przedmiot leasingu po zakończeniu umowy. Im niższa wartość rezydualna, tym wyższe raty miesięczne — i odwrotnie. Ustalana w umowie przed podpisaniem.

Systematyczne rozliczanie kosztu środka trwałego w czasie przez odpisy zmniejszające jego wartość księgową. W leasingu operacyjnym amortyzuje leasingodawca; w finansowym — leasingobiorca.

Podatek płacony przez osoby fizyczne, w tym przedsiębiorców prowadzących JDG, od osiągniętych dochodów. Dostępne formy opodatkowania: skala podatkowa (12%/32%), podatek liniowy (19%) lub ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.

Podatek płacony przez spółki z o.o., akcyjne i inne osoby prawne od dochodu. Podstawowa stawka to 19%; stawka obniżona dla małych podatników wynosi 9%.

Podatek naliczany na każdym etapie obrotu towarami i usługami. Przedsiębiorca pobiera VAT od klientów (VAT należny) i odlicza VAT zapłacony dostawcom (VAT naliczony) — do urzędu skarbowego odprowadza różnicę.

Podatek pobierany od określonych czynności prawnych, m.in. umów pożyczki i sprzedaży nieruchomości. Przy pożyczce od podmiotu prywatnego (nie-VAT-owca) PCC wynosi 0,5% kwoty pożyczki i płaci go pożyczkobiorca.

Faktyczny ruch gotówki w firmie — wpływy minus wydatki w danym okresie. Firma może wykazywać księgowy zysk, a jednocześnie mieć poważne problemy z regulowaniem bieżących zobowiązań.

Zdolność firmy do regulowania bieżących zobowiązań w terminie. Mierzona wskaźnikami: bieżącej płynności (Current Ratio), szybkiej płynności (Quick Ratio) i wskaźnikiem gotówkowym (Cash Ratio).

Sytuacja, gdy firma nie może terminowo regulować własnych zobowiązań, bo jej kontrahenci nie zapłacili faktur na czas. Często efekt domina — jeden niespłacony dług powoduje kolejne opóźnienia w łańcuchu dostaw. Faktoring jest jednym ze sposobów zapobiegania zatorom.

Prywatne finansowanie dłużne udzielane przez podmioty pozabankowe: fundusze, family offices, inwestorów prywatnych. Pożyczkobiorca spłaca kapitał z odsetkami — podobnie jak przy kredycie — ale warunki ustalane są indywidualnie, a wymagania formalne są niższe niż w banku.

Ocena możliwości spłaty zobowiązania finansowego przez podmiot ubiegający się o kredyt lub pożyczkę. Banki oceniają ją rygorystycznie na podstawie dochodów, BIK i historii finansowej. W pożyczkach prywatnych kluczowa jest przede wszystkim wartość zabezpieczenia.

Punktowa ocena wiarygodności kredytowej klienta obliczana przez Biuro Informacji Kredytowej (skala 0–100 pkt). Im wyższy wynik, tym lepsza historia spłat. W faktoringu i pożyczkach prywatnych pod hipotekę scoring BIK nie jest decydującym kryterium.

Połączenie kilku zobowiązań (kredytów, pożyczek, kart kredytowych) w jedno — często z niższą ratą i dłuższym okresem spłaty. Przy konsolidacji pod hipotekę zabezpieczeniem staje się nieruchomość, co pozwala uzyskać korzystniejsze warunki.

Zastąpienie istniejącego zobowiązania finansowego nowym — zazwyczaj na korzystniejszych warunkach: niższe oprocentowanie, dłuższy okres spłaty lub niższa rata. Popularne gdy sytuacja kredytobiorcy się poprawia lub pojawiają się tańsze oferty rynkowe.

Warsaw Interbank Offered Rate — referencyjna stopa procentowa na polskim rynku międzybankowym. Stanowi bazę do ustalania oprocentowania zmiennego wielu kredytów i pożyczek: oprocentowanie = WIBOR + marża pożyczkodawcy.

Oficjalny dokument wyceny nieruchomości sporządzony przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego. Wymagany przy ustanawianiu hipoteki — określa wartość rynkową nieruchomości będącej zabezpieczeniem pożyczki. Ważny 12 miesięcy od daty sporządzenia.

Licencjonowany specjalista uprawniony do sporządzania operatów szacunkowych. Uprawnienia nadawane są przez Ministra Rozwoju i wpisywane do Centralnego Rejestru Rzeczoznawców Majątkowych.

Unijny program dotacyjny dla rolników i mieszkańców wsi, finansowany ze środków UE. Wypłata dotacji następuje po realizacji inwestycji — stąd popularność pożyczek pomostowych, które finansują projekt do momentu refundacji.

Fundusz unijny zasilający polską gospodarkę po pandemii COVID-19. Dotacje wypłacane są z opóźnieniem po poniesieniu wydatków, co tworzy lukę finansową wymagającą finansowania pomostowego.

Proces odzyskiwania należności od dłużnika, który nie spłaca zobowiązania w terminie. Może być prowadzona polubownie (wezwania do zapłaty) lub sądowo (nakaz zapłaty, egzekucja komornicza).

Formalne lub nieformalne postępowanie mające na celu uregulowanie zobowiązań dłużnika na nowych warunkach — np. rozłożenie spłaty na raty, umorzenie części odsetek lub zmiana terminu. Alternatywa dla upadłości.